وبلاگ

گذشت و بخشش چه فایده‌ای برای ما دارد؟

گذشت و بخشش چه فایده ای برای ما داره؟

در این مقاله می‌خواهیم تا درخصوص مسئله‌ی مهمی به نام بخشش و گذشت صحبت کنیم. اینکه بدانیم چگونه راحت ببخشیم و بگذریم و اصلا این بخشش و گذشت چه سودی در زندگی ما دارد؟

پس تا انتها با ما همراه باشید.

 

۞۞۞

پیامبر اکرم(ص):

هر کس عفو و گذشت داشته باشد خدا نیز از او گذشت خواهد نمود.

شهاب‌الاخبار، ص ١٤٣

۞۞۞

 

صورت مسأله

ممکن است شخصی در حق ما بدی کند و یا به ما ضربه‌ای بزند که به ظاهر در روند زندگی ما تاثیرگذار بوده باشد. در موارد بسیاری، به مزایا و آثار مثبت بخشش و عفو اشاره شده است. گاهی در یک حدیث، گاهی در آیاتی از قرآن، گاهی در یک کتاب و حتی در یک سخنرانی می‌بینیم که بارها از گذشت و بخشش و عفو صحبت شده است.
چیزی که ممکن است در ذهن ما پدید آید، این واکنش است که چگونه شخصی را که به من بدی کرده، ببخشم!؟ آن فرد لیاقت بخشش را ندارد و من هم علاقه‌ای به بخشش او ندارم. آیا این بی‌‌عدالتی نیست که آن شخص که بدی کرده، بخشیده شود؟!

 

در باب گذشت و بخشش

زمانی که شخصی نسبت به ما بدی انجام می‌دهد و در حق ما اشتباهی مرتکب می‌شود، دلیلش روشن است و آن این است که آن شخص، خود نیز کمبودهایی داشته و بخاطر وجود این کمبودهای درونی خودش بوده است که در حق ما خطایی مرتکب شده است. زمانی که شخصی در حقمان بدی می‌کند، در واقع این شخص به خودش بدی و خیانت کرده؛ چرا که هر فرکانسی به دنیای اطراف ارسال کنیم، از همان جنس دریافت خواهیم کرد.
زمانی که ما آن شخص و اشتباه مرتکب شده توسط او را ببخشیم، این روح خودمان است که آزاد و رها می‌شود. کاملا درست است که ما می‌توانیم شخص را نبخشیم، می‌توانیم تا همیشه این کینه و نفرت را نسبت به او ادامه دهیم، اما این نفرت و این احساس بدی که در وجود خود ماست، سبب می‌شود تا ما به مسیری بدتر برویم. زمانی که ما شخص را نمی‌بخشیم، همواره احساسی بد ما را فرا گرفته و باید بپذیریم که همین احساس بد، لحظه به لحظه ما را به سمت اتفاقات بد سوق می‌دهد.
اگر بتوانیم به این باور برسیم، که ما، خودمان تمام اتفاقات و شرایط را برای خود رقم می‌زنیم و ایمان داشته باشیم که هیچ عامل بیرونی، نمی‌تواند شرایط و مسیر زندگی ما را عوض کند، می‌فهمیم که حتی همان بدی را که در حقمان شده، می‌توانیم به نفع خود از آن استفاده کنیم.
هیچ شخصی نمی‌تواند به ما آسیب برساند و هر مشکل، برگرفته از افکار خودمان است. زمانی که انگشتمان را به سمت کسی گرفته و وی را مقصر اتفاقات بد زندگیمان می‌دانیم، چهار انگشت دیگر به درستی خودمان را نشانه گرفته‌اند.
می‌توانیم از این اتفاق و رویداد، درس گرفته و به این پی ببریم که “إِنَّ مَعَ العُسرِ يُسرًا”، یعنی “همانا در هر سختی، آسانی است”. اگر مشکلی در مسیرمان قرار دارد، کلید رفع مشکل در دل همان مشکل و اتفاق به ظاهر بد است. پس بخشش فرد مورد نظر، تنها به ما کمک می‌کند و نه هیچکس دیگر.
اما فرد خطاکار چه؟ فردی که به ما بدی کرده است، فقط و فقط به خودش ضرر رسانده است. آن شخص فرکانسی بد به جهان ارسال می‌کند و جهان خواه ناخواه، او را به شرایط بدتری سوق می‌دهد، مگر اینکه او بخواهد در خود تغییری ایجاد کند و استغفار کند و مسیر بهتری را برای زندگی خودش انتخاب کند.

 

گذشت و بخشش از منظر قرآن و روایات

یکی از موضوعاتی که همواره در قرآن و روایات بر آن تأکید شده، موضوع عفو و گذشت است، موضوع عفو از موضوعات گسترده‌ی روایی و قرآنی ماست. یکی از صفات خدا، «غفور» و «ستار» است که در مفاتیح‌الجنان نیز در بخشی از دعا داریم:

«یَا مَنْ‌ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ‌ وَ سَتَرَ الْقَبِیح‌»

آشکارکننده‌ی خوبی‌ها و پوشاننده‌ی بدی‌ها.

به همین منظور است که مکرر در آیات قرآن، سخن از عفو و غفران و بخشش آمده است. به عنوان مثال خداوند در قرآن می‌فرماید:

سوره مبارکه الزمر، آیه 53:

۞قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ۞

بگو: ای بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده‌اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می‌آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است. (۵۳) 

ما وابسته به خداوندی رحمان و رحیم و غفور هستیم. خداوندی که بخشنده‌ترین است. ما نیز می‌توانیم در حد خود، ببخشیم تا بخشش بزرگ و بی نهایت خداوند، شامل حال ما نیز گردد.

 

احادیث زیادی نیز در خصوص عفو و گذشت از پیامبر(ص) و ائمه (ع) نقل شده است که تعدادی از این احادیث و روایات را اینجا نقل می‌کنیم تا بهتر با اهمیت عفو و گذشت آشنا شویم:

پیامبر اکرم صل الله علیه و آله:

“عَلیكُم بِالعَفِو فَاِنَّ العَفْوَ لایزیدُ العَبدَ اِلاّ عِزاًّ فَتَعافُوا یُعِزُّكُمُ اللهُ”

بر شما باد عفو و اغماض را. عفو و گذشت بر عزت و سرافرازی بنده می‌افزاید، شما گذشت داشته باشید خداوند شما را عزیز و سرافراز می‌گرداند.

 

حضرت علی علیه السلام:

“شیئانِ لایوُزَنُ ثوابُهُما: العَفُو و العدلُ”

دو چیز است که (عظمت) ثواب آن‌ها قابل ارزیابی نیست: یکی عفو و اغماض و دیگری عدل و انصاف.

 

“اِقبَلْ عُذرَ مَنِ اعتَذَرَ اِلَیكَ”

اگر كسی از تو عذر خواهی كرد تو نیز عذر او را بپذیر (كه نشانه شخصیت والای تو است).

 

“اذا اُسیءَ اِلَیكُم فَاعْفُوا واصفَحوا كما تُحِّبُّون أَن یُعفی عَنكُم”

اگر کسی به شما بدی کرد شما چشم‌پوشی کنید و گذشت داشته باشید همان‌طور که دوست دارید دیگران هم نسبت به شما گذشت داشته باشند

 

امام جعفر صادق علیه السلام:

“ثلاثٌ مَن كُنَّ فیهِ كانَ سَیّداً: كَظْمُ الغَیظِ وَالعفْوُ عَنِ المُسیءِ وَالصِّلَةُ بِالنَّفس وَ المالِ”

سه خصلت در هر کس باشد نشانة سَروری و آقایی او است: ‌فرو بردن خشم خود در وقت غضب، عفو و اغماض از خطای دیگران، و صلة ارحام با جان و مال.

 

روایاتی که در بالا بیان شد، تنها بخش کوچکی از روایات موجود در این زمینه است که به خوبی گواه از اهمیت و جایگاه عفو و گذشت در زندگی هر یک از ما دارد.

 

فواید و مزایای بخشش و گذشت 

1. با تامل در آیات قرآن، آیاتی همچون “126 سوره مبارکه نحل”،”134 سوره مبارکه آل‌عمران”،”237 سوره مبارکه بقره” و غیره می‌توان دریافت که بخشیدن نشان و نوید از رسیدن به مقام صابران، محسنین، متقین و غیره را به همراه دارد.

آیه ۲۳۷ بقره

وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَريضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ إِلاَّ أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَا الَّذي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّکاحِ وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوي‏ وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَکُمْ إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصيرٌ

و اگر آنان را ، پیش از آن که با آنها تماس بگیرید و ( آمیزش جنسی کنید ) طلاق دهید ، در حالی که مهری برای آنها تعیین کرده اید ، ( لازم است ) نصف آنچه را تعیین کرده اید ( به آنها بدهید ) مگر اینکه آنها ( حق خود را ) ببخشند یا ( در صورتی که صغیر و سفیه باشند ، ولیّ آنها ، یعنی ) آن کس که گره ازدواج به دست اوست ، آن را ببخشد. و گذشت کردن شما ( و بخشیدن تمام مهر به آنها ) به پرهیزکاری نزدیکتر است ، و گذشت و نیکوکاری را در میان خود فراموش نکنید ، که خداوند به آنچه انجام می دهید ، بیناست!
 

آیه ۱۳۴ آل عمران

الَّذينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ الْکاظِمينَ الْغَيْظَ وَ الْعافينَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنينَ

همانها که در توانگری و تنگدستی ، انفاق می کنند و خشم خود را فرو می برند و از خطای مردم درمی گذرند و خدا نیکوکاران را دوست دارد.
 

آیه ۱۲۶ نحل

وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ وَ لَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرينَ

و هر گاه خواستید مجازات کنید ، تنها بمقداری که به شما تعدّی شده کیفر دهید! و اگر شکیبایی کنید ، این کار برای شکیبایان بهتر است.
 

2. عفو و گذشت از دیگران، موجب برکت و خیر در زندگی می‌شود.

3. همانطور که دکتر محمدزاده در دوره‌ی ”فرکانس جذب سلامتی” گفتند و شاید برای شما جالب باشد که بدانید بخشش و عفو و گذشت، تاثیر مثبتی روی سلامتی و تقویت سیستم بدن ما نیز دارد. آثاری مثبت در:

  • فشار خون
  • کاهش دردهای مزمن
  • کاهش استرس
  • ضربان قلب پایین و آرامش آن
  • علائم افسردگی کمتر
  • دشمنی و علائم اضطراب کمتر

4. این گذشت و بخشش، بهبود در روابط اجتماعی را نیز به دنبال خواهد داشت.

و بسیاری از مواردی که می‌تواند در این لیست قرار بگیرد. این مزایا و آثار مثبت گذشت و بخشش، به خوبی به ما می‌فهماند که ما با بخشیدن و گذشتن از دیگران، چقدر نسبت به خودمان لطف کرده و برای خودمان بهترین‌ها را به ارمغان آورده‌ایم.

گلچین شعر و متن درباره بخشش و گذشت کردن | ستاره

 

چگونه یک شخص را ببخشیم

حال که به خوبی متوجه این موضوع شدیم که عفو و گذشت و بخشش فواید بسیاری را وارد زندگی خودمان می‌‌کند و درواقع با اینکار فقط به خودمان محبت می‌کنیم، می‌خواهیم بدانیم که چگونه می‌توانیم به راحتی یک شخص را ببخشیم.

1. جستجوی موهبت

همیشه، زمانی که با یک بدی از شخصی دیگر مواجه شدیم، به جستجو بپردازیم. جستجوی اینکه این مشکل، معضل و یا ناراحتی که توسط شخصی برای ما ایجاد شده، چه موهبتی برای ما داشته است؟.
برای درک بهتر، مثلا، این ناراحتی و رنجش‌ خاطر، باعث شده است ما در روابط خود با دیگر افراد دقت بیشتری را به خرج دهیم. یا اینکه ما پس از تحمل این ناراحتی، قویتر شده و توانایی حل مسائل در ما قوی‌تر از پیش شده باشد.
حال و در این لحظه و پس از شناسایی موهبت‌ها، عمیقاََ به این باور برسیم که این دستی از دستان خداوند بوده که وارد زندگی ما شده تا کاری را انجام بدهد که خودمان جذب کننده‌ی آن بوده‌ایم. پس باید بفهمیم که او تنها یک وسیله بوده است که برای انجام ماموریتش وارد زندگی ما شده است.

2. قانون را به یاد بیاوریم

دیگر نکته این است که همیشه به خود یادآوری کنیم که قانون اصلی چیست. قانون همیشه به ما می‌گوید که نتیجه‌‎ی احساس خوب، اتفاقات خوب بوده و نتیجه‌ی احساسات بد، اتفاقات بد است. پس باید هر چه زودتر با گذشت و بخشش، احساس نفرت را از خود دور کرده و احساسمان را خوب کنیم.

3. یادآوری گذشته

یکی دیگر از کارها که می‌تواند کمکی شایان در این زمینه باشد، این است که یادمان باشد، ما نیز ممکن است زمانی خواسته و یا ناخواسته، با حرف و یا عملی نادرست، به اطرافیان خود آسیب برسانیم، دلشان را بشکنیم و یا برای آن‌ها مشکل ایجاد کنیم. این را به یاد بیاوریم که در آن زمان ما نیز احتیاج داشته و داریم تا بخشیده شویم. پس اکنون نوبت ما رسیده است تا بزرگ فکر کنیم و ببخشیم تا حال خود و دنیا را بهتر و بهتر کنیم.
کسی وجود دارد که تا به حال در زندگی خود هیچگونه اشتباهی مرتکب نشده باشد و یا بتواند تضمین دهد که در آینده نیز مرتکب اشتباهی نمی‌شوم؟ پاسخ مسلما خیر است.
هر شخصی در زندگی خود دچار اشتباه شده، درست مانند ما. با این تفاسیر می‌توانیم به روشنی و آسانی، خودمان را توجیه کنیم و آن فرد را کاملا ببخشیم.

4. تقویت باور

زمانی که به این باور برسیم که هیچ شخصی توانایی تاثیر منفی در زندگی ما را ندارد و این خود ما بوده‌ایم که با باورهای خود آن شخص را به زندگی جذب کرده‌ایم، یا واضح‌تر بگوییم، در واقع دلیل کار و مشکلی که برای ما رخ داده، خودمان بوده‌‌ایم، دیگر از شخص مخاطب، ناراحت و دلخور نبوده و بخشش و گذشت از او کاری آسان خواهد بود.
با بخشش دیگران و کار کردن روی باورهای خودمان، می‌توانیم افراد و موقعیت‌هایی را در زندگی تجربه کنیم که به ما حسی خوب را تزریق می‌کنند. این بخشش ما را وارد فرکانس‌های مثبت کرده و اتفاقات خوب را برای ما به وجود می‌آورد.

برای درک چگونگی ساخت این باورها، می‌توانیم مقاله‌ی “طریقه‌ی ساخت باور” را مشاهده کنید.

5. تغییر دیدگاه
 
ممکن است برای هر یک از ما این اتفاق رخ دهد که از شخصی بسیار ناراحت شده و تا مدت‌های طولانی، نتوانیم او را ببخشیم. یکی از کارهایی که می‌تواند بسیار مفید واقع شود، این است که به این موضوع فکر کنیم، شاید اگر ما نیز در همان موقعیت آن شخص و فرد بودیم، یا این‌که در خانواده‌‌ای که آن شخص در آن بزرگ شده است، زندگی می‌کردیم و یا باورهایی که دارد را داشتیم، از او نیز بدتر رفتار می‌کردیم. این دیدگاه می‌تواند در کمک به بخشش راحتتر افراد بسیار مفید و موثر واقع شود.
چیزی که در این بین بسیار مهم است، این است که اگر ما بر روی خودمان کار کنیم و با خود در صلح و هماهنگی باشیم، هیچگاه اینگونه افراد را در زندگی خود جذب نخواهیم کرد. پس بهتر است تغییر را نیز از خودمان شروع کنیم.
 
6. تقویت عزت نفس
 
زمانی که برای خودمان ارزش بیشتری قائل شویم و خود ما مهم باشیم، نه دیگران، یا هرچقدر احساس خودمان مهم باشد و کنترل این احساس دست خودمان باشد، گذشتن و بخشش برای ما ساده‌تر خواهد بود. بهترین راهکار برای افزایش عزت نفس استفاده از دوره‌‌ی فوق‌العاده‌ی دکتر محمدزاده با نام ”دکترای عزت نفس بگیرید” می‌باشد که به موفقیت شما در تمامی جنبه‌های زندگی کمک بسیاری می‌کند.
 
برای درک بهتر این موضوع عزت نفس می‌توانید به مقاله‌‌های بخش عزت نفس ”ذهنت را تربیت کن” و یا مقاله‌ی “باورهای احساس لیاقت” مراجعه نمایید.
 
 

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط با این مقاله را نیز بررسی کنید

دیدگاهتان را بنویسید

*

code

پیشنهاد ما به شما